Nöbetçi Eczaneler
Bir zaferin büyüklüğü, yalnızca kazanıldığı günle ölçülmez. O zaferin ardından nasıl bir hayat kurulduğu, hangi değerlerin korunduğu ve çocuklara nasıl bir gelecek bırakıldığı da en az o gün kadar önemlidir.
Bazı şehirlerin adı söylendiğinde insanın zihninde yalnızca bir harita açılmaz. Bir tarih, bir özlem ve bir milletin hafızası da canlanır.
Şuşa, bu şehirlerden biridir.
Bir kale kapısının önünde çekilmiş fotoğraf, ilk bakışta bir yolculuk hatırası gibi görülebilir. Fakat o kapının ardındaki geçmiş düşünüldüğünde fotoğrafın anlamı değişir. Taşların, yolların ve surların yalnızca bir şehrin yapısını değil, insanların yurtlarıyla kurdukları bağı da taşıdığı anlaşılır.
Bugün Azerbaycan’ın 8 Kasım Zafer Günü’nü kutlarken üzerinde durmamız gereken meselelerden biri de budur: Biz bu hafızayı geleceğe nasıl taşıyacağız?
Bir şehrin anlamı, sınırlarından büyüktür
Şehirler yalnızca binalardan oluşmaz. Bir annenin anlattığı hatıra, bir çocuğun öğrendiği türkü, bir şairin kelimeleri ve bir ailenin sakladığı fotoğraf da şehrin parçasıdır.
İnsanların yaşadıkları yerlerle kurdukları bağ, ekonomik hesapların veya siyasi değerlendirmelerin tek başına açıklayabileceği bir bağ değildir.
Bu nedenle Şuşa’yı yalnızca stratejik bir nokta olarak görmek eksik olur. Onun kültürel mirası, tarihî kimliği ve Azerbaycan halkının hafızasındaki yeri birlikte düşünülmelidir.
8 Kasım’ın taşıdığı gurur, bu bütünün içinden doğmaktadır. Geçmişi hatırlamak, bir şehri adıyla, sesiyle ve hikâyesiyle gelecek kuşaklara anlatabilmektir.
Kardeşlik, yıl dönümlerinden ibaret kalmamalı
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliği anlatırken güçlü sözler söylüyoruz. Bu sözlerin toplumlarımızda bir karşılığının bulunması elbette kıymetlidir.
Ancak kardeşliğin asıl gücü, hayatın içinde ne kadar yaşatıldığıyla ortaya çıkar.
Birbirimizin edebiyatını ne kadar okuyoruz? Gençlerimiz birbirlerinin şehirlerini, sanatını ve düşünce dünyasını ne kadar tanıyor? Gazetecilerimiz, akademisyenlerimiz ve sivil toplum kuruluşlarımız ne kadar kalıcı ilişki kurabiliyor?
Bu sorulara vereceğimiz cevaplar önemlidir.
Çünkü kardeşlik, yalnızca bayram günlerinde paylaşılan bir mesajla sınırlı kalırsa zamanla alışkanlığa dönüşebilir. Oysa eğitimde, kültürde, mesleki dayanışmada ve insanlar arasındaki doğrudan ilişkilerde yaşatıldığında yeni kuşaklara da ulaşır.
Bir öğrencinin diğer ülkede kurduğu dostluk, iki gazetecinin birlikte hazırladığı bir çalışma veya ortak kültürel mirası anlatan bir yayın, bazen uzun konuşmalardan daha kalıcı bir iz bırakır.
Gazeteciliğin hafızaya karşı sorumluluğu
Bizim mesleğimiz açısından da üzerinde düşünülmesi gereken bir sorumluluk var.
Bir yıl dönümünü haberleştirmek, yalnızca geçmişte ne olduğunu sıralamak değildir. O tarihin insanlar için ne ifade ettiğini, hangi hatıraları taşıdığını ve bugün hangi sorumlulukları hatırlattığını da anlatabilmektir.
Fakat bunu yaparken duyguyla gerçeğin arasındaki çizgiyi korumak zorundayız. Coşku, bilgiyi gölgelememeli; tarihî hafızayı yaşatmak, doğruluğun önüne geçmemelidir.
Fotoğrafların da bu bakımdan özel bir değeri vardır. Doğru bilgiyle korunan bir arşiv, geçmişi gelecek kuşakların anlayabileceği bir dile dönüştürür. Bir kareyi saklamak kadar, onu doğru bir açıklamayla aktarmak da önemlidir.
Bugün kaydettiğimiz bir görüntü, yarının okuru için bir dönemi anlama imkânı olabilir.
Zaferin yarınını çocuklar yaşayacak
Geçmişte verilen mücadelelerin anlamını çocuklara anlatırken yalnızca acıları ve çatışmaları aktarmamalıyız. Onlara barışın, güvenin, emeğin ve birlikte üretmenin değerini de gösterebilmeliyiz.
Bir çocuğun okuluna güvenle gidebilmesi, bir ailenin geleceğini planlayabilmesi, tarihî bir yapının korunabilmesi ve doğanın tahrip edilmeden yaşatılması, güçlü bir geleceğin somut işaretleridir.
Toprakla kurulan bağın gereği, o toprağı korumaktır. Kültüre duyulan saygının gereği, o kültürü yaşatmaktır. Şehitlerin hatırasına gösterilen vefanın gereği ise gelecek kuşakların hayatını daha güvenli ve daha anlamlı kılmaktır.
Unutmayalım: İnsanların gurur duyacağı bir geçmiş kadar, umutla bakabileceği bir yarına da ihtiyacı vardır.
8 Kasım’da Azerbaycan halkının sevincini paylaşırken kardeşliğimizi daha fazla temasla, daha fazla kültürel çalışmayla ve daha güçlü mesleki dayanışmayla büyütmeliyiz.
Hayatını kaybedenleri rahmetle anıyor, gazilerimize şükranlarımı sunuyor, kardeş Azerbaycan halkının Zafer Günü’nü kutluyorum.
Şuşa’nın taşlarında saklanan hafızayı yaşatmanın en güzel yolu, o hafızadan gelecek için sorumluluk çıkarabilmektir. Çünkü zaferi tarihe yazmak büyük bir başarıdır; onu barışla, emekle ve kardeşlikle geleceğe taşımak ise hepimizin görevidir.
Adnan H. Fişenk
Gazeteci · Yazar
