Siyasette Özür Bir Zayıflık mı?

Siyasette hemen her konuda uzun açıklamalar duyuyoruz. Yanlış bir kararın ardından “Bunu yanlış değerlendirdik” cümlesini daha az. Sanki hata kabul etmek, rakibe verilmiş bir armağan gibi görülüyor. Oysa kamu gücünü kullanan kişinin yanılabileceğini kabul etmesi, yurttaşa gösterilen saygının bir parçasıdır.

Özür, tek başına çözüm değildir. Söylenmesi gereken sözün yanında neyin düzeltileceği, kimden hesap sorulacağı ve aynı hatanın tekrarını hangi düzenlemenin önleyeceği de açıklanmalıdır. Bunlar yoksa özür bir basın cümlesi olarak kalır. Bunlar varsa kamusal güvenin onarımı başlayabilir.

İşin başka bir yanı da var: Biz seçmenler sevdiğimiz kişinin hatasını duymaya ne kadar hazırız? Kendi tarafımızın yanlışını savunmak için başkasının daha büyük yanlışını aradığımızda doğruluğu bir müsabakanın skoruna indirgeriz. Böylece siyasetçiye “Yanılma, daha doğrusu yanıldıysan asla söyleme” mesajı vermiş oluruz.

Hesap verebilirlik gösteri değildir

Gerçek bir açıklamanın üç unsuru bulunur. İlk olarak olayın ne olduğu saklanmadan anlatılır. İkincisi, kararın insanlarda yarattığı zarar kabul edilir. Üçüncüsü, düzeltmenin takvimi ve sorumlusu ortaya konur. Bu unsurlar olmadan en etkileyici hitabet bile karşıdakinin yaşadığını değiştirmez.

Elbette her siyasi anlaşmazlık bir özür konusu değildir. Görüş ayrılığı demokratik hayatın doğasında var. Burada sözünü ettiğim, yanlış bilgiyle alınmış bir kararın, tutulmamış bir vaadin veya açık ihmalin sonuçlarıdır. Böyle durumlarda sorumluluğu muğlak bir “süreç” kelimesine yüklemek insanların adalet duygusunu incitir.

Toplum, hatasız yönetici bekleyemez. Fakat hatası karşısında dürüst davranan, kararını değiştirebilen ve bunun hesabını veren yönetici bekleme hakkına sahiptir. Özür söylemek bazen zor bir başlangıçtır; değerini ise ertesi gün yapılan iş belirler.