Sivil Toplumun Gücü Tabelasında Değil, Güvenindedir

Türkiye’de hemen her alanda bir dernek, vakıf, platform veya girişim görmek mümkündür. Bu zenginlik, toplumun sorunlarına sahip çıkma isteğini gösterir. Fakat sivil toplumun gerçek gücü, yalnızca kaç kuruluş bulunduğuyla ölçülemez.

Bir kurumun adı büyük, salonu kalabalık, sosyal medya hesabı hareketli olabilir. Asıl soru şudur: Temsil ettiğini söylediği insanların hayatında neyi değiştirebiliyor?

Sivil toplum devletin alternatifi değildir; vatandaş ile kamu arasında güvenli bir köprü olmalıdır. Sahadaki ihtiyacı doğru tespit eder, görünmeyen insanları görünür kılar, karar verene veri ve çözüm sunar. Gerektiğinde yanlış uygulamayı eleştirir; gerektiğinde doğru işe omuz verir. Bu denge kurulamadığında kuruluş ya siyasetin uzantısına dönüşür ya da kendi çevresine konuşan kapalı bir yapıya sıkışır.

Güven meselesi burada belirleyicidir. Bağışın nereye harcandığı bilinmiyorsa, yönetim yıllarca değişmiyorsa, üyelerin söz hakkı yalnız kâğıt üzerinde kalıyorsa toplum o kuruma neden inansın? Şeffaflık, sivil toplum için bir halkla ilişkiler tercihi değil, varlık şartıdır.

Etkinlikten etkiye

Bir yılda kaç toplantı yapıldığı elbette önemlidir. Fakat o toplantıların hangi sorunu çözdüğü daha önemlidir. Bir rapor hazırlanmışsa kaç karar vericiye ulaştı? Bir yardım kampanyası düzenlenmişse yalnız acil ihtiyacı mı karşıladı, yoksa o ihtiyacın nedenini de görünür kıldı mı? Gençler kuruma yalnız fotoğrafta yer almak için mi geliyor, karar süreçlerine gerçekten katılıyor mu?

Türkiye’nin güçlü bir sivil topluma ihtiyacı var. Afetten yoksullukla mücadeleye, çevreden eğitime kadar birçok mesele yalnız kamu kurumlarının çabasıyla çözülemez. Ancak bu ihtiyaç, her kuruluşu kendiliğinden değerli yapmaz. Değer; hesap verebilmekten, alan bilgisine sahip olmaktan ve toplumun sesini bozmadan taşıyabilmekten doğar.

Bir kuruluşun kalıcılığı başkanının ne kadar tanındığıyla değil, o başkan ayrıldığında da ilkelerinin yaşayabilmesiyle anlaşılır. Tabelalar eskir, makamlar değişir. Sivil toplumdan geriye ise yalnız güven kalır; o da sözle değil, yıllar boyunca tutulan sözlerle birikir.