Gezegen hepimizin, fakat iklim krizinin faturası herkese eşit kesilmiyor
Dünyanın geleceğini ilgilendiren iklim krizini konuşurken önce bir soruyu sormamız gerekiyor: Bu krizin ortaya çıkmasında en büyük payı bulunan ülkelerle sonuçlarından en ağır şekilde etkilenen ülkeler aynı ülkeler mi?
Ne yazık ki hayır.
Yıllarca sanayileşmiş, doğal kaynakları yoğun biçimde kullanmış, ekonomik büyümesini yüksek karbonlu üretim modelleri üzerine kurmuş ülkelerin oluşturduğu küresel çevre yükünün sonuçlarını bugün birçok gelişmekte olan ülke çok daha ağır biçimde yaşıyor.
Kuraklıkla mücadele eden Afrika ülkeleri, yükselen deniz seviyeleri nedeniyle topraklarını kaybetme tehlikesi yaşayan ada devletleri, tarımsal üretimi azalan toplumlar ve temiz suya ulaşmakta zorlanan milyonlarca insan bu tablonun gerçek mağdurları arasında bulunuyor.
İşte COP31’in Antalya’da gerçekleştirilmesi, iklim adaletinin yeniden ve daha güçlü biçimde tartışılması için önemli bir fırsattır.
İklim değişikliğiyle mücadele, yalnızca ülkelerin karbon emisyonlarını azaltmasından ibaret değildir. Aynı zamanda ekonomik imkânların, teknolojinin ve finansal kaynakların adil paylaşılması meselesidir.
Bir ülkeye çevreyi korumasını söylemek kolaydır. Ancak o ülkenin temiz enerji yatırımı yapacak ekonomik gücü, gerekli teknolojisi veya altyapısı yoksa verilen tavsiyeler tek başına çözüm oluşturmaz.
Gelişmiş ülkelerin sorumluluğu burada başlamaktadır.
Çevreyi koruma yükümlülüğü bütün insanlığın ortak sorumluluğudur. Fakat bu sorumluluğun yerine getirilmesinde ülkelerin geçmişteki katkıları, ekonomik güçleri ve mevcut imkânları da dikkate alınmalıdır.
Türkiye, Antalya’daki zirvede bu konunun önemini uluslararası kamuoyuna anlatabilecek ülkelerden biridir.
İklim politikaları, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını ortadan kaldıran yeni ekonomik engellere dönüşmemelidir. Temiz enerjiye geçiş sağlanırken çalışanların, üreticilerin, çiftçilerin ve dar gelirli toplum kesimlerinin korunması da unutulmamalıdır.
Aksi takdirde çevreyi koruma iddiasıyla yeni eşitsizlikler ortaya çıkar.
Dünyanın ihtiyacı, bazı ülkelerin zenginleşirken diğerlerinin çevre krizinin bedelini ödemesi değildir.
İklim adaleti, yalnızca bugünün devletleri arasında değil, bugünün insanları ile henüz dünyaya gelmemiş nesiller arasında da kurulmalıdır.
Antalya’da konuşulması gereken en önemli konulardan biri de budur.
Gezegen ortak, sorumluluk ortak; ancak adalet sağlanmadan ortak gelecek kurulamaz.
Adnan Fişenk
Gazeteci-Yazar
Parlamento Muhabiri




























YORUMLAR