AGD HABER – Norveç Nobel Komitesi, 2026 Nobel Barış Ödülü’nün Navanethem “Navi” Pillay’a verildiğini açıkladı.
9 Ekim’de duyurulan kararda, Pillay’ın barışı ve uluslararası hukuku geliştirmeye yönelik çalışmaları ödülün gerekçesi olarak gösterildi.
Uluslararası hukuk alanındaki çalışmaları ödüllendirildi
Nobel’in resmî açıklamasında Pillay’ın uluslararası hukuk düzeninin gelişimindeki rolü öne çıkarıldı. Birleşmiş Milletler de duyurusunda, eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Pillay’ın ödüle layık görüldüğünü bildirdi.
Ödül kararı, Norveç Nobel Komitesi Başkanı Jørgen Watne Frydnes tarafından 9 Ekim tarihli açıklamada kamuoyuna duyuruldu.
Güney Afrika’dan uluslararası mahkemelere
BM İnsan Hakları Ofisinin biyografisine göre Pillay, 1941’de Güney Afrika’da doğdu. Natal Üniversitesinde öğrenim gördü; Harvard Üniversitesinde insan hakları ve uluslararası hukuk alanlarında yüksek lisans ve doktora yaptı.
1967’de Natal bölgesinde kendi hukuk bürosunu açan ilk kadın oldu. Apartheid döneminde ayrımcılık karşıtı aktivistlerin ve sendikacıların savunmasını üstlendi. Mesleki çalışmalarında kadınların, çocukların, tutukluların ve şiddet mağdurlarının hakları da yer aldı.
Pillay’ın uluslararası yargıdaki görevi, 1995’te Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesine seçilmesiyle başladı. Mahkemede toplam sekiz yıl görev yaptı; 1999–2003 arasında başkanlık görevini yürüttü. Ardından 2003–2008 döneminde Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesinin temyiz bölümünde yargıç olarak çalıştı.
Bu iki mahkeme, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi uluslararası ceza hukukunun konularını ele alıyor. Pillay’ın biyografisi, ulusal hukuk uygulamasından uluslararası yargıya uzanan mesleki geçmişini ortaya koyuyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevi
BM Genel Kurulu, Pillay’ın İnsan Hakları Yüksek Komiserliğine atanmasını 28 Temmuz 2008’de onayladı. Pillay, 1 Eylül 2008’de Cenevre’de göreve başladı ve Louise Arbour’un ardından bu makama gelen beşinci kişi oldu.
BM’nin göreve başlama duyurusu, Pillay’ın Güney Afrika’dan geldiğini ve atamadan önce Lahey’de uluslararası yargıçlık yaptığını kayda geçirdi. Yüksek komiserlik makamı 1993’te kurulmuştu.
2026 Nobel kararı, bu uzun hukuk ve insan hakları kariyerine yönelik güncel bir uluslararası ödül açıklaması niteliği taşıyor. Komitenin duyurduğu gerekçe barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine odaklanıyor.
Arşiv fotoğrafı: Navi Pillay, Cenevre, 11 Temmuz 2011. Fotoğraf: Eric Bridiers / United States Mission Geneva. CC BY 2.0. Fotoğrafın içeriği değiştirilmedi.

