DİYARBAKIR — Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmaları tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl’deki 6 tarihi cami, Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii’nde düzenlenen törenle yeniden ibadete açıldı. Eserlerden beşi Diyarbakır’da, biri Bingöl’ün Kiğı ilçesinde bulunuyor.
Diyarbakır Valiliğinin açıklamasına göre Cuma namazı öncesinde gerçekleştirilen toplu açılış programına Vali Murat Zorluoğlu, AK Parti Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu, AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Hamit Sümer, Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu, İl Müftüsü İsmail Fakirullahoğlu, il protokolü ve çok sayıda vatandaş katıldı. Program kapsamında Ali Paşa Camii avlusunda katılımcılara geleneksel ikramlarda bulunuldu.
Yeniden ibadete açılan altı eser
Aslına uygun şekilde restore edilen ve törenle yeniden cemaatiyle buluşan eserler şunlar oldu: Sur Melik Ahmet Paşa Camii, Sur Parlı Safa Camii, Hani Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi, Sur Ali Paşa Camii, Çermik Hanbaşı Camii ve Bingöl Kiğı Balaban Bey Camii.
Diyarbakır’daki eserlerin üçü kentin tarihi merkezi Sur ilçesinde, biri Hani ilçesinde, biri de Çermik ilçesinde yer alıyor. Restorasyon kapsamında yapılarda koruma ve güçlendirme uygulamalarının yanı sıra mühendislik çalışmaları da gerçekleştirildi.

Sur’un tarihi dokusuna katkı
Yeniden ibadete açılan camilerin üçünün bulunduğu Sur, Diyarbakır’ın surlarla çevrili tarihi kent merkezini oluşturuyor. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı, 2015 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştı. Bölgedeki cami, han, kilise ve geleneksel taş evler, kentin farklı dönemlere uzanan mimari mirasını yansıtıyor.
Bazalt taşın yoğun olarak kullanıldığı ve siyah-beyaz taş dizilerinin dikkat çektiği Diyarbakır mimarisinde, tarihi yapıların restorasyonu özgün malzeme ve tekniklerin korunmasını gerektiren uzmanlık işi olarak öne çıkıyor.
“Vakıf kültürü medeniyetimizin önemli bir parçası”
Törende konuşan Vali Murat Zorluoğlu, vakıf kurmanın ve vakıflar aracılığıyla eserler inşa etmenin kadim kültürün bir yansıması olduğunu ifade etti. Zorluoğlu, ecdadın Anadolu’da ve gönül coğrafyasında bıraktığı mirasa sahip çıkmanın önemine değinerek eserleri ortaya koymak kadar onların bakımını ve onarımını üstlenerek gelecek kuşaklara ulaştırmanın da kıymetli bir sorumluluk olduğunu belirtti.

Tescilli eserlerin ihyasında yeni adımlar
Son yıllarda Türkiye’deki tescilli vakıf eserlerinin bakım ve onarımında kapsamlı bir süreç yürütüldüğünü dile getiren Vali Zorluoğlu, bu ihya anlayışının yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmayıp yurt dışındaki eserlere kadar ulaştığını söyledi. Zorluoğlu, yürütülen çalışmalarla birçok tarihi değerin yeniden ayağa kaldırıldığını belirterek destekleri nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Kültür ve Turizm Bakanına ve Vakıflar Genel Müdürüne teşekkür etti.
Diyarbakır Valiliği, tarihi ve kültürel mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla yürütülen ihya ve koruma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Tören, restorasyonda emeği geçen teknik personel ile ustalara teşekkür edilmesi ve yapılan duaların ardından sona erdi.
Tarih: 2 Ekim 2026
Yer: Ali Paşa Camii, Sur / Diyarbakır
Kaynak: T.C. Diyarbakır Valiliği.

