Nöbetçi Eczaneler
AGD HABER – Türkiye’de lisans mezunlarına ilişkin beyin göçü oranı 2025’te yüzde 2,2’ye yükseldi. TÜİK’in 23 Ekim’de yayımladığı istatistiklerde bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 7 ile göç oranı en yüksek eğitim alanı oldu. Göç eden mezunların en çok yöneldiği ülke ise Almanya olarak kaydedildi.
En yüksek oran bilişim alanında
Verilere göre bilişim ve iletişim teknolojilerini yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi. Bölüm düzeyinde moleküler biyoloji ve genetik yüzde 13,1 ile en yüksek orana sahip lisans programı oldu. Onu işletme mühendisliği yüzde 13 ve matematik mühendisliği yüzde 11 ile takip etti.
Genel oran kadın mezunlarda yüzde 1,8, erkek mezunlarda yüzde 2,7 olarak gerçekleşti. İl bazında en yüksek oran yüzde 4 ile İstanbul’da kaydedildi; İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi.
Almanya ilk sırada
Yurt dışına göç eden lisans mezunlarının ülkelere dağılımında Almanya yüzde 22 ile ilk sırada yer aldı. ABD’nin payı yüzde 16,9, Birleşik Krallık’ın yüzde 10,5, Hollanda’nın yüzde 8,3 ve Kanada’nın yüzde 5,2 oldu. Bu yüzdeler, tüm mezunlar içindeki göç oranını değil, göç edenlerin ülkelere dağılımını gösteriyor.
Oran hangi mezunları kapsıyor?
TÜİK’in çalışması Türkiye’de lisans eğitimini tamamlayıp sonrasında yurt dışında uzun süreli ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına odaklanıyor. Kapsam, referans yılından önceki 15 yıl ile önceki 6 yıl arasındaki 10 yıllık dönemde mezun olanlarla sınırlı. Açık ve uzaktan eğitim programları kapsam dışında tutuluyor.
Farklı alanlardaki oranlar, nitelikli insan kaynağını elde tutma ve araştırma ortamlarının geliştirilmesi tartışmaları açısından önemli bir gösterge sunuyor. Bununla birlikte veriler, mezunların göç gerekçelerini tek başına açıklamıyor.
Üniversite türleri arasında fark
İstatistiklerde devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024’te yüzde 1,7 iken 2025’te yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında aynı oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı. Vakıf üniversitelerinde tam burslu mezunlar için oran yüzde 8,6 olarak hesaplandı; kısmi burslularda yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda yüzde 3,7 oldu.
Bu farklar, mezun gruplarının eğitim alanları ve diğer özellikleri birbirinden farklı olabileceği için tek başına üniversite türünün göç kararına neden olduğunu göstermiyor. Veriler, ilgili gruplarda gözlenen oranların karşılaştırılmasına imkân tanıyor.
Alan ve ülke dağılımı birlikte okunmalı
TÜİK’e göre Almanya’ya göç eden mezunlar içinde en büyük pay bilgisayar mühendisliği mezunlarına ait. Birleşik Krallık ve Hollanda için de aynı bölüm ilk sırada yer aldı. ABD’ye göç eden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada’ya gidenler arasında ise işletme ilk sırada bulunuyor. Bu sıralamalar ülkelerin göç eden mezunlar içindeki bölüm dağılımını gösteriyor; her bölüm mezununun hangi ülkeye gittiğini tek başına anlatmıyor.
Fotoğraf: Erika Fletcher / Unsplash. Temsilî görsel.