ABD Hazine Bakanlığı’nın İran sivil havacılığına yönelik kapsamlı yaptırımları, İran ile Türkiye arasındaki yolcu trafiğini doğrudan etkiliyor.
ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), 8 Eylül’de İran’ın havacılık sektörüyle bağlantılı 36 hedefi yaptırım listesine aldı. Listede faaliyetini sürdüren 27 İran havayolu şirketi ile uçak tedariki ve kargo hizmetlerinde aracılık yaptığı belirtilen şirketler yer aldı. Listede Iran Air Tour, Iran Aseman Airlines, Kish Airlines, Qeshm Air ve Saha Airlines gibi şirketler bulunuyor.
Bakanlığın açıklamasına göre yaptırım kapsamındaki şirketlerle iş yapan yabancı firmalar ve finans kuruluşları da “ikincil yaptırım” riskiyle karşı karşıya bulunuyor. OFAC, bu tür işlemlere bilerek aracılık eden yabancı bankaların ABD’deki muhabir hesaplarını yasaklayabilecek ya da sıkı şartlara bağlayabilecek.
Hazine Bakanı Scott Bessent, 21 Eylül’de yaptığı açıklamada, 23 Eylül itibarıyla İran havayollarının dünya genelinde faaliyetlerinin durdurulacağını söyledi. Bessent, İran uçaklarına yakıt, iniş hizmeti verilmesi ya da bilet satılması hâlinde ilgili şirketlerin dolar sisteminden dışlanacağını belirtti. Yaptırımların havalimanlarını, yakıt tedarikçilerini, bilet satış şirketlerini ve bakım hizmeti verenleri kapsadığı bildirildi.
Katar merkezli Al Jazeera’nin aktardığına göre yaptırımlar için tanınan geçiş süresinin 23 Eylül’de dolmasının ardından İran’dan Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin’e yapılan uçuşların büyük bölümü iptal edildi. AFP’nin aktardığına göre ise Mahan Air Türkiye seferlerini askıya alırken, Iran Air gibi bazı şirketler iki ülke arasındaki seferlerini sürdürüyor.
Al Jazeera’ye göre Umman, Azerbaycan ve Gürcistan havacılık otoriteleri İran havayollarına hizmet vermeyi durdurdu. Irak’ta Bağdat Havalimanı İran şirketlerine kapatılırken Necef Havalimanı’nda uçuşlar sürdü.
Havayolu seçeneklerinin azalmasıyla birlikte yolcular kara yoluna yöneldi. İran’ın Türkiye sınırındaki Bazargan (Gürbulak) ve Razi (Kapıköy) sınır kapılarında yoğunluk oluştuğu aktarıldı. Ermenistan güzergâhının da yolcular tarafından kullanıldığı belirtildi.
Iran International’ın haberine göre İran’ın uluslararası uçuşları yaptırımların ardından bir hafta içinde yarı yarıya azaldı. Yolcuların İstanbul, Erivan ve Moskova gibi şehirler üzerinden daha uzun güzergâhlara yöneldiği bildirildi.
İran’ın daha önce ülke hava sahasından geçiş ücretlerinden yılda 300 milyon doların üzerinde gelir elde ettiği belirtildi.
Kaynak: ABD Hazine Bakanlığı açıklaması, 8 Eylül 2026; Al Jazeera, 21 ve 23 Eylül 2026; AFP; Iran International

