Nepal sellerinde sağlık krizi derinleşiyor: DSÖ acil desteği devreye soktu

Nepal’de 26 Ağustos’ta meydana gelen şiddetli sellerin ardından arama-kurtarma ve barınma çalışmalarına sağlık hizmetlerinin sürdürülmesi için başlatılan acil müdahale eklendi. Dünya Sağlık Örgütü, ülkenin sel yanıtını desteklemek amacıyla bölgesel acil durum fonundan 150 bin dolar ayırdığını açıkladı.

DSÖ’nün 30 Ağustos tarihli açıklamasına göre selden etkilenen bölgelerde hastanelere ulaşımın kesilmesi, sağlık tesislerinin zarar görmesi ve temiz suya erişimin bozulması, afetin ardından ikinci bir sağlık krizinin oluşma riskini artırıyor. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programının durum raporu da ulaşım, gıda ve temel hizmetlerdeki kesintilerin geniş bir coğrafyaya yayıldığını gösteriyor.

Yaklaşık 10 bin kişilik acil sağlık seti

DSÖ, üç ay boyunca yaklaşık 10 bin kişinin temel sağlık ihtiyacını karşılayabilecek acil sağlık malzemesi gönderdi. Yardım paketinde ilaç ve tıbbi sarf malzemelerinin yanı sıra maske, eldiven, el dezenfektanı ve geçici sağlık alanlarında kullanılacak çadırlar bulunuyor.

Malzemelerin dağıtımında ulaşımın yeniden sağlanması belirleyici olacak. Sel ve heyelanlar bazı yolları kullanılamaz hâle getirirken, ağır ekipman ve sağlık personelinin uzak yerleşimlere ulaşması da güçleşti. Yetkililer, ihtiyaçların saha değerlendirmelerine göre güncelleneceğini bildirdi.

Sağlık tesisleri zarar gördü, hastanelere erişim kesildi

Resmî bilgilere göre Rasuwa bölgesinde dört sağlık tesisi tamamen yıkıldı, Dhading’de iki tesis kısmen hasar gördü. Dhading ve Trishuli hastanelerine ulaşımın kesilmesi, yaralıların sevki ile kronik hastaların düzenli tedavisini zorlaştırdı.

Afetlerde sağlık sisteminin karşılaştığı yük yalnız yaralanmalarla sınırlı kalmıyor. Temiz su ve sanitasyon altyapısının bozulması ishal vakalarını; kalabalık geçici barınma alanları solunum yolu enfeksiyonlarını; biriken su ise vektör kaynaklı hastalık riskini artırabiliyor. Travma ve kayıpların ruh sağlığı üzerindeki etkisi de uzun süreli destek gerektirebiliyor.

Can kaybı ve kayıp sayısı yüksek

DSÖ’nün açıklamasında, resmî verilere dayanılarak 730’dan fazla kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 2 bin 500 kişinin kayıp olduğu ve 200’ü aşkın kişinin yaralandığı bildirildi. Yaralılardan 74’ünün tedavisinin sürdüğü kaydedildi. Sayıların, ulaşılması güç bölgelerden bilgi geldikçe değişebileceği belirtiliyor.

Altı bölgede 10 bin hanenin acil yardıma ihtiyaç duyduğu bildirildi. Bu tablo, müdahalenin yalnız kent merkezlerinde değil, dağlık ve kırsal alanlarda da sürdürülmesini gerektiriyor. Gıda, temiz su, barınma ve sağlık hizmetlerinin eş zamanlı ulaştırılması kritik önem taşıyor.

İkinci aşama: Salgın gözetimi ve hizmetlerin yeniden kurulması

Acil kurtarma döneminin ardından temel sağlık hizmetlerinin yeniden işler hâle getirilmesi, güvenli su sistemlerinin kurulması ve hastalık gözetiminin güçlendirilmesi bekleniyor. Sağlık ekiplerinin sahadan bildireceği vaka artışları, kaynakların hangi bölgelere yönlendirileceğini belirleyecek.

DSÖ’nün fonu ilk müdahale için önemli bir kaynak sağlasa da yıkılan tesislerin yeniden inşası ve uzun süreli halk sağlığı hizmetleri daha geniş bir finansman gerektirecek. Nepal hükümeti, Birleşmiş Milletler kuruluşları ve insani yardım örgütlerinin koordinasyonu, yardımın ihtiyaç sahiplerine düzenli biçimde ulaşmasında temel unsur olacak.

Kaynaklar

• Dünya Sağlık Örgütü – Nepal sel müdahalesi
• WFP/ReliefWeb – Nepal sel acil durum raporu